نابرده رنج: کوشش و مسئولیت‌پذیری

معرفی کتاب نابرده رنج... کتاب نابرده رنج... نوشتهٔ جلال ملکی است و انتشارات اژدهای طلایی (جیحون) آن را منتشر کرده است. این کتاب دربارهٔ کوشش و مسئولیت‌پذیری است. درباره کتاب نابرده رنج... والت دیزنی، بنیانگذار امپراطوری ساخت فیلم‌های کودکان در سراسر جهان، قبل از بستن قرارداد ساخت اولین فیلمش به نام «بهترین مکان روی زمین»، ۳۰۲ بار جواب رد شنید. او اگر ناامید می‌شد و دست از تلاش برمی‌داشت، دیگر آن کسی نمی‌شد که سرانجام شد. این‌ها همه نتایج مادی و ظاهری تلاش و پشتکار است. عده‌ای به طور فطری و عده‌ای در اثر تجربه می‌دانند که برای به‌دست‌آوردن هر چیز باید کوشش کرد. هر کس هم برای چیزهایی که برایش بااهمیت‌تر است، به طور طبیعی کوشش بیشتری می‌کند. در این گونه تلاش‌های طبیعی، علاقهٔ فرد به موضوع، نسبت مستقیم با کوشش و پشتکارش دارد. عده‌ای هم به طور فطری آدم‌های باپشتکاری هستند و کارهای محول‌شده را با تلاش پیگیر، به پایان می‌برند، چه از آن کار لذت ببرند و چه نبرند. حاصل کوشش برای افراد مختلف یکسان نیست. هستند کسانی که با کوشش کمتر به نتایج دلخواه می‌رسند و عده‌ای با تلاش فراوان، به نیمی از خواسته‌هاشان هم نمی‌رسند. این ناکامی چه تأثیری بر آن‌ها می‌گذارد؟ این عدم موفقیت که می‌تواند سبب واخوردگی افراد شود، آیا واقعاً ناکامی است؟ چطور می‌توان از تأثیرات منفی آن کاست؟ برای این کار لازم است به فلسفهٔ تلاش توجه کرد. از سوی دیگر، وقتی می‌بینیم عده‌ای تلاش می‌کنند، اما به هدفشان نمی‌رسند، متوجه می‌شویم عامل دیگری هم وجود داشته که باعث موفقیت افراد می‌شود. اینجاست که پای «پشتکار» به میان می‌آید. پشتکار به معنای ادامهٔ تلاش و کوشش پیگیر است. کوشش باید با پشتکار همراه باشد. برای فراگیری موسیقی، داشتن استعداد اولیه لازم است، اما کافی نیست. استعداد، به هنرجو انگیزهٔ شروع می‌دهد. اما بدون پشتکار هرگز به سطح مطلوبی از هنر موسیقی نمی‌رسد. حتی اگر تلاش هنرجو در هفتهٔ اول مورد قبول باشد، آیا می‌تواند بدون ادامهٔ تلاش موسیقی‌دان شود؟ از سوی دیگر، کسانی بوده‌اند که با استعداد کم، اما پشتکار زیاد به رشد مطلوب رسیده‌اند. تصمیم‌ها و اعمال ما، چنانچه با پشتکار ادامه یابد، آثار و عواقب عمیقی خواهند داشت. کتاب نابرده رنج... دربارهٔ تلاش و پشتکار و مسئولیت‌پذیری است و به ما توضیح می‌دهد که برای تلاش بیشتر و پشتکارداشتن باید چه کارهایی انجام دهیم. خواندن کتاب نابرده رنج... را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم این کتاب را به کسانی که می‌خواهند تلاش و پشتکار را در درونشان تقویت کنند پیشنهاد می‌کنیم. بخشی از کتاب نابرده رنج... «فایدهٔ قابل لمس کوشش کسب موفقیت است. اما دستاورد بزرگ‌تر و عمیق‌تر آن، تأثیری است که بر روان و شخصیت فرد می‌گذارد. برای درک عمیق این موضوع، بهتر است نظری به ساختار روان انسان بیندازیم. صاحبنظران علم اخلاق، قوای روانی انسان را متشکل از چهار سیستم یا قوه می‌دانند: قوای شهویه، غضبیه، وهمیه، و عقل. آنها معتقدند صفات انسان، ناشی از برهمکنش دائمی این چهار قوه است. تعادل یا اختلال در عملکرد یکی یا تعدادی از این قوا بر روح و روان فرد تأثیرات مثبت یا منفی می‌گذارد. صفت‌های مختلف انسان، معمولاً حاصل برهمکنش دو یا چند قوه از این قواست. مثلاً حسادت، در اثر اختلال کارکردی دو قوهٔ شهویه و غضبیه بروز می‌کند. سخاوت از برهمکنش متعادل سه قوهٔ عقل، شهویه و غضبیه به وجود می‌آید و ... . « کوشش » چه طور؟ حاصل برهمکنش کدام قواست؟ تعادل در کارکرد قوهٔ غضبیه، در انسان نیروی دفاع از حق ایجاد می‌کند. برای داشتن پشتکار، به این نیرو نیازمندیم. قوهٔ شهویه هم نیروی امیال و خواسته‌هاست. بدیهی است که برای کوشش کردن، ابتدا به نیروی میل و انگیزه هم نیاز داریم. تعادل در قوهٔ وهمیه، باعث هوشیاری، زیرکی و تدبیر است. این قوه به همراه عقل، باعث می‌شود شخص در مواردی که میل به انجام کاری ندارد، برای خود انگیزه ایجاد کند. پس کوشش، به آن هم نیاز دارد. در نتیجه، ظاهراً « کوشش » از برهمکنش هر چهار قوه به وجود می‌آید. مثلاً کسانی که با داشتن استعداد کافی به درس خواندن رغبتی ندارند و آن را کار شاقی می‌دانند، می‌توانند با کمک عقل و قوهٔ وهمیه، آینده‌نگری و تدبیر کنند و انگیزهٔ لازم را در خود ایجاد کنند. تحقیقات نشان می‌دهد، کسانی که در طول زندگی‌شان در یک یا چند زمینه کوشش کرده‌اند، از نظر روانی سالم‌تر از کسانی هستند که اصلاً میل به کوشش در هیچ زمینه‌ای ندارند (اصطلاحاً لاابالی هستند). کوشش موجب رشد قوهٔ عقلانی و سایر قوای درونی می‌شود و تأثیرش بر سایر جنبه‌های زندگی غیرقابل انکار است. کوشش، قوای روانی انسان را متعادل می‌کند، همان طور که تکرار سخاوت، نیکی، خیرخواهی و ... قوای درونی انسان را به تعادل نزدیک‌تر می‌کند. در این جا اثرات مثبت و سازندهٔ کوشش مورد نظر ماست. اما از اثرات منفی و مخرب کوشش هم نمی‌توان غافل ماند. مثلاً کسی که برای آزار و اذیت دیگران، یا برای دزدی نقشه می‌کشد، حتی اگر موفق نشود، باز هم فکر و روانش در همان جهت منفی حرکت کرده و به آن سو گرایش یافته‌اند. لذا اثرات منفی آن کوشش را هم در زندگی‌اش مشاهده خواهد کرد.»